KALKULATOR NAUKOWY EL-531W EL-531WH EL-509W INSTRUKCJA OBSŁUGI
Opisywane urz dzenie jest zgodne z dyrektyw 89/336/EWG z uwzgl dnieniem poprawki 93/68/EWG. Firma SHARP zdecydowanie zaleca wykonywanie na papierze osobnych kopii wszystkich ważnych danych. W niektórych przypadkach dane przechowywane na no nikach elektronicznych mog zostać skasowane lub zmodyfikowane.
WPROWADZENIE Dziękujemy za zakup naukowego kalkulatora firmy SHARP model EL-531W. Po zapoznaniu się z niniejsz instrukcj nale y j przechowywać w pobli u na wypadek pó niejszych w tpliwo ci. SPIS TRE CI Wskazówki dotycz ce obsługi......................................................................................................................................... 2 Osłona klawiatury.............................................................................................................................
WSKAZÓWKI DOTYCZ CE OBSŁUGI Nie nale y nosić kalkulatora w tylnej kieszeni, poniewa mo na by go złamać podczas siadania. Szczególnie delikatny jest wy wietlacz, który jest wykonany ze szkła. Kalkulator nale y chronić przed działaniem wysokiej temperatury (nie nale y go między innymi kła ć w odkrytym miejscu w samochodzie ani w pobli u grzejników), wilgoci i kurzu. Kalkulator nie jest wodoszczelny i nie nale y u ywać go w miejscach, w których byłby nara ony na kontakt z cieczami (np. z wod ).
OSŁONA KLAWIATURY WY WIETLACZ Pole równania Symbole Mantysa Wykładnik W rzeczywisto ci podczas pracy kalkulatora wszystkie symbole nie s widoczne jednocze nie. Niektóre nieaktywne symbole mog być widoczne przy obserwacji wy wietlacza pod du ym k tem. W przykładach obliczeń znajduj cych się w niniejszej instrukcji podane s symbole niezbędne do u ycia danej instrukcji. / xy/rθ : Pojawiaj się, je li na wy wietlaczu nie mo na wy wietlić całego równania.
a/b : Sygnalizuj , e dane mog być widoczne powy ej lub poni ej wy wietlacza. Naci nij przycisk , lub przewin ć zawarto ć wy wietlacza do góry lub do dołu. 2ndF : Pojawia się po naci nięciu przycisku , sygnalizuj c, e dostępne s funkcję oznaczone na pomarańczowo. i dostępne s funkcje hiperboliczne. Je li naci nięte zostan przyHYP : Oznacza, e naci nięty został przycisk , pojawi się symbole „2ndF Hyp” sygnalizuj ce, e dostępne s odwrotne funkcje hiperboliczne.
Wł czanie i wył czanie kalkulatora Naci nij przycisk , eby wł czyć kalkulator, lub przycisk , eby go wył czyć. Kasowanie wpisów i zawarto ci pami ci M*1 Wpis (wy wietlacz) Operacja × × A-F, X, Y*2 ANS*3 × STAT*4 STAT VAR*5 × × Wybór trybu *3 *4 Przeł cznik RESET : kasuje × : zachowuje. Pamięć niezale na M. *2 Pamięci tymczasowe A-F. X i Y. *3 Pamięci ostatniego wyniku. *4 Dane statystyczne (wprowadzone). *1 *5 *6 *7 x̄, sx, σx, n, Σx, Σx2, ȳ, sy, σy, Σy, Σy2, Σxy, r, a, b, c.
[Przycisk kasowania pami ci] Naci nij przycisk , eby wy wietlić menu. lub . eby skasować wszystkie zmienne (M, A-F, X, Y, ANS, F1-F4, STAT VAR), naci nij przyciski eby skasować CAŁ zawarto ć pamięci, naci nij przyciski lub . Taka operacja (RESET) spowoduje skasowanie całej zawarto ci pamięci i przywróci standardowe ustawienia kalkulatora. Wprowadzanie i korekcja równa [Przyciski kursora] lub do przesuwania kursora.
[Przycisk usuwania] eby usun ć liczbę lub funkcję, nale y ustawić kursor na tej liczbie lub funkcji, a następnie nacisn ć przycisk . Je li będzie się zachowywał jak przycisk BACKSPACE kursor będzie się znajdował na końcu równania, przycisk w komputerze (będzie powodował cofanie kursora przy jednoczesnym kasowaniu kolejnych elementów równania). Funkcja wy wietlania wielu linii Poprzednie równania mo na przywoływać w trybie normalnym. W skład równania wchodz równie instrukcje kończ ce obliczenia, np.
USTAWIENIA WST PNE Wybór trybu pracy : tryb normalny (NORMAL) : tryb obliczeń statystycznych (STAT) Kolejno ć wykonywania działa Opisywany kalkulator przeprowadza obliczenia w następuj cej kolejno ci: ułamki (1 4 itp.), funkcje poprzedzane przez swój Yx, x , własny argument (x-1, x2, n! itp.), domy lne funkcje, których mno enie warto ci w pamięci (2Y itp.), domy lne symbol poprzedza argument (sin, cos itp.
[Wybór notacji i liczby miejsc po kropce dziesi tnej] Wyniki obliczeń mog być wy wietlane w jednej z czterech notacji: z ruchom kropk dziesiętn , ze ustalonym poło eniem kropki dziesiętnej oraz w notacji naukowej lub in ynierskiej. Je li widoczny jest symbol FIX, SCI lub ENG, mo na podać liczbę całkowit od 0 do 9 okre laj c stał liczbę cyfr wy wietlanych po kropce dziesiętnej (TAB). Wywietlane warto ci będ ograniczane do tej liczby cyfr.
Operacje na stałych OBLICZENIA NAUKOWE Naci nij przyciski , eby wybrać tryb normalny. Na pocz tku ka dego przykładu nale y nacisn ć przycisk , eby skasować wskazanie wy wietlacza. Je li widoczny jest symbol FIX, SCI lub ENG, nale y go wył czyć, wybieraj c ustawienie „NORM1” z menu SET UP. Działania arytmetyczne Nawias zamykaj cy mo na pomin ć. [3] Podczas wykonywania operacji na stałych drugi składnik sumy, odjemna, dzielnik oraz pierwszy czynnik s stałe.
11
Generacja liczb losowych Poni ej podane s zbiory warto ci odwrotnych funkcji trygonometrycznych: Konwersja jednostek miar k ta Ka de naci nięcie sekwencji przycisków spowoduje cykliczn konwersję jednostek miar k ta. 12 [5] Generator liczb losowych ma cztery ustawienia dostępne w trybach normalnym i statystycznym. (Opisywana funkcja nie mo e zostać wybrana podczas korzystania z funkcji bazy N). W celu wygenerowania kolejnych liczb losowych, . Naci nij przycisk , eby zakońnaci nij przycisk czyć.
[Generacja całkowitych liczb losowych] Całkowit liczbę losow z przedziału od 0 do 999 o trzech mo na wygenerować naciskaj c kolejno przyciski . Obliczenia w pami ci [6] Opisywany kalkulator ma 8 pamięci tymczasowych (A-F, X i Y), jedn pamięć niezale n i jedn pamięć ostatniego wyniku (ANS). Pamięci niezale na i tymczasowa s dostępne wył cznie w trybie normalnym [Pami ci tymczasowe (A-F, X i Y)] Naci nij przycisk i przycisk zmiennej, eby zapisać warto ć w pamięci.
Podczas korzystania z funkcji, których argument wprowadzany jest po symbolu funkcji (pierwiastek, sinus itp.), obliczenie łańcuchowe jest mo liwe równie po naci nięciu przycisku lub . Działania na ułamkach Obliczenia ła cuchowe [7] Opisywany kalkulator umo liwia wykorzystanie poprzedniego wyniku w kolejnych obliczeniach. Wynik poprzednich obliczeń nie zostanie przywołany po wprowadzeniu kolejnych instrukcji. 14 [8] Na ułamkach mo na przeprowadzać działania arytmetyczne i operacje w pamięci.
Operacje w systemie dwójkowym, pi tkowym ósemkowym, dziesi tnym i szesnastkowym [9] Opisywany kalkulator umo liwia przeprowadzanie konwersji, czterech podstawowych działań arytmetycznych, obliczeń w nawiasach oraz obliczeń w pamięci, a tak e operacji logicznych AND, OR, NOT, NEG, XOR i XNOR na liczbach w systemie dwójkowym, pi tkowym, ósemkowym, dziesiętnym i szesnastkowym.
Konwersja na ka dy z systemów przeprowadzana jest przy pomocy następuj cych przycisków: : Konwersja na system dwójkowy. Pojawia się symbol „ ”. :Konwersja na system pi tkowy. Pojawia się symbol „ ”. : Konwersja na system ósemkowy. Pojawia się symbol „ ”. : Konwersja na system szesnastkowy. Pojawia się symbol „ ”. : Konwersja na system dziesiętny. Symbole „ ”, „ ”, „ ” i „ ” znikaj . Naci nięcie tych przycisków spowoduje konwersję warto ci widocznej na wy wietlaczu.
Czas, system dziesi tny i sze ćdziesi tny [12] Opisywany kalkulator umo liwia konwersję pomiędzy systemem dziesiętnym a sze ćdziesiętnym i na odwrót. Dodatkowo, w systemie sze ćdziesiętnym mo na wykonywać cztery działania arytmetyczne i obliczenia w pamięci.
Konwersja współrz dnych [11] Przed przyst pieniem do obliczeń nale y wybrać jednostkę miary k ta. Prostok tny układ wsp. Biegunowy układ wsp. Wynik obliczeń jest automatycznie zachowywany w pamięciach X i Y. Warto ć r lub x: pamięć X Warto ć θ lub y: pamięć Y 18 Funkcja modyfikacji [12] Wyniki obliczeń s przechowywane w wewnętrznej pamięci kalkulatora w notacji naukowej z 14-cyfrow mantys .
OBLICZENIA STATYSTYCZNE [13] Naci nij kolejno przyciski , eby wł czyć tryb obliczeń statystycznych. Dostępnych jest siedem wymienionych ni ej typów operacji statystycznych. Po wybraniu trybu obliczeń statystycznych nale y wybrać dany typ operacji. eby zmienić typ operacji, wł cz ponownie tryb obliczeń statystycznych (naci nij ) i wybierz dany typ operacji.
Obliczenie regresji kwadratowej Statystyki i oraz współczynniki a, b i c we wzorze regresji kwadratowej (y = a + bx + cx2). (W regresji kwadratowej, nie ma mo liwo ci uzyskania współczynnika korelacji (r).) Je li dostępne s dwie warto ci x’, nale y nacisn ć przycisk , eby je przeł czyć. Podczas wykonywania obliczeń wykorzystuj cych a, b i c mo na przechowywać tylko jedn warto ć.
21
Wprowadzanie i korekcja danych [14] Wprowadzone dane będ przechowywane w pamięci, dopóki nie zostanie naci nięty przycisk lub nie zostanie zmieniony tryb pracy. Przed wprowadzeniem nowych danych nale y skasować zawarto ć pamięci. 22 [Wprowadzanie danych] Dane z jedn zmienn Dane Dane częstotliwość (wprowadzenie kilku takich samych warto ci) Dane z dwiema zmiennymi dane y Dane x Dane x dane y częstotliwość (wprowadzenie kilku takich samych par warto ci) Mo na wprowadzić maksymalnie 100 elementów danych.
Korekcja po naci nięciu przycisku : lub , do wy wietlenia poprzedU yj przycisku nio wprowadzonych danych. Naci nij przycisk , eby wy wietlić dane od pierwszej wprowadzonej do ostatniej. eby wy wietlać dane w kolejno ci odwrotnej, naci nij przycisk . Ka dy element jest wy wietlany z etykiet „Xn=”, „Yn=” lub „Nn=” (n jest numerem w sekwencji danych). Wy wietl element do zmodyfikowania, wprowad prawidłow warto ć, a następnie naci nij przycisk .
Wzory stosowane w obliczeniach statystycznych [15] Wprowadzone dane będ przechowywane w pamięci, dopóki nie zostanie naci nięty przycisk lub nie zostanie zmieniony tryb pracy. Przed wprowadzeniem nowych danych nale y skasować zawarto ć pamięci.
BŁ DY I ZAKRESY OBLICZE Bł dy Bł d wyst pi, je li wynik obliczenia wykroczy poza dopuszczalny zakres obliczeń lub podjęta zostanie próba przeprowadzenia niedopuszczalnej operacji matematycznej. W przypadku wyst pienia błędu, naci nięcie przycisku spowoduje ustawienia kursora w lub miejscu wyst pienia błędu. Zmodyfikuj równanie lub , eby skasować bł d. naci nij przycisk Kody i typy bł dów Bł d składni (Error 1): Podjęto próbę wykonania nieprawidłowej operacji.
Zakresy oblicze [16] W okre lonych przedziałach kalkulator wykonuje obliczenia z dokładno ci do ± 1 najmniej znacz cej cyfry mantysy. Bł d oblicze jednak wzrasta podczas wykonywania ci głych oblicze z powodu akumulacji poszczególnych bł dów. (Tak samo dzieje si w przypadku funkcji yx, , ex, ln itp., w przypadku których obliczenia ci głe s przeprowadzane wewn trznie.) Dodatkowo, bł d oblicze b dzie si akumulował i zwi kszał w pobliżu punktów przegi cia i pojedynczych punktów funkcji.
27
28 *n – liczby całkowite
WYMIANA BATERII Uwagi dotycz ce wymiany baterii Nieodpowiednie postępowanie z bateriami mo e spowodować wyciek elektrolitu lub wybuch. Nale y pamiętać o przestrzeganiu następuj cych zasad postępowania z bateriami: Zawsze nale y wymieniać obydwie baterie jednocze nie. Nie wolno instalować nowej baterii ze star . Instaluj c baterie nale y się upewnić, e s one odpowiedniego typu. Instaluj c baterie nale y je wło yć zgodnie z oznaczeniami w kalkulatorze.
Ostrzeżenia Je li płyn, który mo e wyciec z baterii, dostanie się do oczu, mo e spowodować powa ne obra enia. W takim przypadku nale y przemyć oko czyst wod i niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Je li płyn z nieszczelnej baterii zabrudzi skórę lub ubranie, nale y go niezwłocznie spłukać czyst wod . Je li kalkulator ma pozostawać przez dłu szy czas nieu ywany, nale y wyj ć z niego baterie, eby zabezpieczyć go przed uszkodzeniem, które mógłby spowodować wyciek z baterii.
Procedura wymiany baterii 1. 2. 3. 4. Wył cz zasilanie naciskaj c przycisk . Wykręć dwa wkręty. (Rys. 1) Zsuń i unie osłonę baterii. [EL-531W/509W] Wyjmij zu yte baterie podwa aj c je długopisem lub innym podobnym przedmiotem. (Rys. 2) [EL-531WH] Wyjmij zu yt baterię. 5. Włó dwie nowe baterie, biegunem dodatnim (+) skierowane do góry. [EL-531WH] Zainstaluj now baterię, dociskaj c j w kierunku bieguna ujemnego „-”. (Rys. 3) 6. Załó z powrotem osłonę baterii i wkręć wkręty. 7.
DANE TECHNICZNE Obliczenia: Obliczenia naukowe, obliczenia statystyczne itp.
SHARP ELECTRONICS GESSELSCHAFT M.B.H. Sp. z o.o. ODDZIAŁ W POLSCE 02-844 Warszawa, ul. Puławska 469 tel.
