Operation Manual

XXXII
Studio
bepaald effect worden bereikt, maar kan ook een boodschap op de
toeschouwer worden overgebracht die met beelden niet kun of moet worden
getoond. Er bestaan in principe zes methoden om door middel van montage
een boodschap over te brengen:
Associatieve montage
Door een bepaalde volgorde van de instellingen kan bij de toeschouwer een
associatie worden opgeroepen, maar de eigenlijke boodschap wordt niet
getoond (een man is aan het wedden bij paardenraces en in de volgende
beelden is hij bij een autodealer nieuwe dure wagens aan het bekijken).
Parallelle montage
Er worden twee handelingen parallel getoond. Er wordt heen en weer
gesprongen tussen de twee handelingen en door het verkorten van de
instellingen tegen het einde kan de spanning naar een hoogtepunt worden
opgebouwd (twee verschillende auto’s rijden vanuit verschillende richting
met hoge snelheid op het zelfde kruispunt af).
Contrast montage
Onverwachte en zeer verschillende beelden worden bewust bij elkaar
gemonteerd om de toeschouwer een contrast duidelijk te maken (een toerist
ligt op het strand – en in de volgende beelden worden hongerlijdende
kinderen getoond).
Vervangende montage
Gebeurtenissen die niet getoond kunnen of mogen worden, worden door een
andere gebeurtenis vervangen (er wordt een kind geboren, maar in plaats
van de geboorte wordt een ontluikende knop getoond).
Causale montage
Instellingen hangen causaal met elkaar samen: zonder de eerste instelling is
de tweede niet te begrijpen (een man maakt ruzie met zijn vrouw en slaapt
in het volgende beeld onder een brug).
Montage naar vorm
Beelden met verschillende inhoud kunnen samen worden gemonteerd
wanneer ze een gemeenschappelijk kenmerk hebben. B.v. dezelfde vorm,
kleur, bewegingen (bol van de waarzegger en aardbol, gele regenjas en gele
bloem, parachutespringer en omlaag dwarrelende veer).
Achteraf geluid toevoegen
Geluid toevoegen is een kunst, maar een kunst die geleerd kan worden. Het
is zeker niet gemakkelijk het bijbehorende commentaar op het juiste punt te
geven, maar kort en informatief commentaar is een grote hulp voor de
toeschouwer. Het ingesproken commentaar moet natuurlijk en vertellend
zijn. Opgelezen of bewust zorgvuldig geformuleerd commentaar klinkt
meestal onecht en moet zo mogelijk worden vermeden.
Kort commentaar
In principe geldt voor commentaar: minder is meer. Beelden moet voor zich