www.conrad.pl INSTRUKCJA OBSŁUGI Nr produktu 001398254 UKW Radio Retro Strona 1 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul. Kniaźnina 12, 31-637 Kraków, Polska Copyright © Conrad Electronic 2012, Kopiowanie, rozpowszechnianie, zmiany bez zgody zabronione. www.conrad.
www.conrad.pl Znak firmowy wydawcy © 2020 Franzis Verlag GmbH, Richard-Reitzner-Allee 2, 85540 Haar www.franzis.de Autor: Burkhard Kainka ISBN 978-3-645-65287-2 Wszystkie obwody i programy przedstawione w tej książce zostały opracowane i przetestowane z najwyższą starannością. Nie można jednak wykluczyć wszystkich błędów w księdze lub oprogramowaniu. Wydawca i autor ponoszą odpowiedzialność wyłącznie w przypadku umyślnego działania lub rażącego niedbalstwa zgodnie z przepisami prawa.
www.conrad.pl Zużytych produktów elektrycznych nie należy wyrzucać razem z odpadami domowymi. Proszę oddać do recyklingu tam, gdzie istnieją urządzenia. Skontaktuj się z lokalnymi władzami lub sprzedawcą, aby uzyskać porady dotyczące recyklingu. UPROSZCZONA DEKLARACJA ZGODNOŚCI UE Niniejszym FRANZIS Verlag GmbH oświadcza, że typ urządzenia radiowego Zestaw konstrukcyjny radia FM, numer typu FRANZIS_Radio_001, jest zgodny z dyrektywą 2014/53/UE.
www.conrad.pl Części Poszczególne obwody są zbudowane na płytce prototypowej. Część środkowa zawiera 46 listew stykowych z pięcioma stykami każda. Dwa długie paski z 20 stykami wzdłuż krawędzi są zwykle używane do zapewnienia napięcia roboczego. Strona 4 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul. Kniaźnina 12, 31-637 Kraków, Polska Copyright © Conrad Electronic 2012, Kopiowanie, rozpowszechnianie, zmiany bez zgody zabronione. www.conrad.
www.conrad.pl Wewnętrzne połączenie kontaktów Wszystkie elementy są wkładane do płytki stykowej i w ten sposób połączone ze sobą. Poszczególne kroki są zilustrowane rysunkami montażowymi, zdjęciami lub schematami połączeń. Symbole na schematach obwodów są następujące: Strona 5 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul. Kniaźnina 12, 31-637 Kraków, Polska Copyright © Conrad Electronic 2012, Kopiowanie, rozpowszechnianie, zmiany bez zgody zabronione. www.conrad.
www.conrad.pl Płytka FM jest podstawowym elementem tego radia. Zawiera układ scalony i wiele malutkich, wstępnie wlutowanych kondensatorów i rezystorów. Z łatwością rozpoznasz dwie drukowane cewki i pionową diodę o zmiennej pojemności. Istnieje sześć pinów do połączenia płytki z płytką stykową, a tym samym innymi elementami. Ważne jest, aby płyta radiowa była zasilana napięciem roboczym tylko 3 V. Nigdy nie wolno jej podłączać bezpośrednio do baterii 9 V. Zamiast tego wymagany jest regulator napięcia.
www.conrad.pl Wzmacniacz LM386 Głośnik Wzmacniacz głośnikowy LM386 to układ scalony (IC) w obudowie z ośmioma pinami, ponumerowanymi od pinu 1 w lewym dolnym rogu do pinu 8 w lewym górnym rogu. Pin 4 (prawy dolny róg) to ujemny zacisk zasilacza. Wzmacniacz pracuje z napięciem 9 V i dostarcza do głośnika 0,5 W. Głośnik wykazuje rezystancję 8 Ohm i może tolerować do 0,5 W. Głośność zależy głównie od sposobu zamontowania głośnika.
www.conrad.pl 100 μF e-nasadka Kondensator dyskowy 100 nF Rezystory w zestawie są typu węglowego i można je montować w dowolnym kierunku. Najmniejsza ma rezystancję 100 omów (100 Ω), największa 220 kiloomów (220 kΩ). Wartości rezystancji są pokazane za pomocą trzech kolorowych pierścieni. Czwarty, złoty pierścionek reprezentuje tolerancję 5%. Zestaw zawiera łącznie cztery rezystory.
www.conrad.pl Rezystory 10 kΩ i 1 kΩ Potencjometr strojenia Strona 9 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul. Kniaźnina 12, 31-637 Kraków, Polska Copyright © Conrad Electronic 2012, Kopiowanie, rozpowszechnianie, zmiany bez zgody zabronione. www.conrad.
www.conrad.pl Potencjometr głośności zawiera dodatkowy przełącznik, dzięki czemu ma pięć przewodów połączeniowych. Obracając oś maksymalnie w lewo, radio jest wyłączane. Cechą szczególną tego potencjometru jest to, że krzywa oporu nie jest liniowa, ale dostosowana do ludzkiego słuchu. Dlatego środkowe ustawienie zapewnia znacznie ponad połowę całkowitego oporu. Potencjometr głośności Strona 10 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul.
www.conrad.pl Krok 1: Montaż wzmacniacza Wymagane składniki: Płytka prototypowa, układ scalony wzmacniacza LM386, e-kondensator 100 μF, rezystor 1 kΩ (brązowy, czarny, czerwony), przewód przyłączeniowy Ośmionożny układ scalony LM386 to wzmacniacz głośnikowy przystosowany do zasilania bateryjnego. Wewnętrznie zawiera wiele tranzystorów i rezystorów.
www.conrad.pl Do połączeń przewodowych potrzebny jest przewód przyłączeniowy. Utnij odpowiednie odcinki drutu i usuń 5 mm izolacji na końcu. Izolację można zdjąć paznokciami lub szczypcami. Alternatywnie możesz go usunąć za pomocą ostrego noża. Początkowo osiem nóżek IC ma nieco poszerzoną postawę i muszą być ustawione w równoległych rzędach. Najlepiej zrobić to za pomocą szczypiec. Dopiero teraz można bez wysiłku włożyć układ scalony do płytki stykowej. Uważaj, aby zamontować chip we właściwym kierunku.
www.conrad.pl Strona 13 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul. Kniaźnina 12, 31-637 Kraków, Polska Copyright © Conrad Electronic 2012, Kopiowanie, rozpowszechnianie, zmiany bez zgody zabronione. www.conrad.
www.conrad.pl Krok 2: Generator dźwięku Wymagane składniki: Rezystor 10 kΩ (brązowy, czarny, pomarańczowy) Obwód ten wykorzystuje rezystor 10 kΩ (brązowy, czarny, pomarańczowy), aby zamienić wzmacniacz w generator dźwięku. Aby pojawiły się naturalne oscylacje, wejście nieodwracające na pinie 3 LM386 musi być podłączone do wyjścia za pomocą rezystora. To sprzężenie zwrotne generuje drgania wzmacniacza, które stają się słyszalne w głośniku jako buczenie lub klikanie. Pin 2 LM386 to wejście odwracające.
www.conrad.pl Strona 15 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul. Kniaźnina 12, 31-637 Kraków, Polska Copyright © Conrad Electronic 2012, Kopiowanie, rozpowszechnianie, zmiany bez zgody zabronione. www.conrad.
www.conrad.pl Krok 3: Ulepszony wzmacniacz Wymagane składniki: Kondensator dyskowy 100 nF, e-kondensator 100 μF, przewód przyłączeniowy Strona 16 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul. Kniaźnina 12, 31-637 Kraków, Polska Copyright © Conrad Electronic 2012, Kopiowanie, rozpowszechnianie, zmiany bez zgody zabronione. www.conrad.
www.conrad.pl Kondensatory są często używane do przesyłania sygnałów o częstotliwości dźwiękowej. Tutaj używamy kondensatora ceramicznego 100 nF (oznaczonego 104). Odpowiada to zaledwie jednej tysięcznej pojemności e-cap 100 μF. Kondensator 100 nF idealnie nadaje się jako kondensator sprzęgający na wejściu wzmacniacza. Rezystor ochronny 1 kΩ został zastąpiony kawałkiem drutu, ponieważ po udanym teście wstępnym nie ma już ryzyka uszkodzenia obwodu. Później w to miejsce wstawisz główny wyłącznik radia.
www.conrad.pl Strona 18 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul. Kniaźnina 12, 31-637 Kraków, Polska Copyright © Conrad Electronic 2012, Kopiowanie, rozpowszechnianie, zmiany bez zgody zabronione. www.conrad.
www.conrad.pl Krok 4: Proste radio Wymagane składniki: TDA7088 FM IC płytka odbiorcza, regulator napięcia HT7530, rezystory 10 kΩ (brązowy, czarny, pomarańczowy), rezystor 1 kΩ (brązowy, czarny, czerwony), rezystor 100 Ω (brązowy, czarny, brązowy), przewód przyłączeniowy Strona 19 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul. Kniaźnina 12, 31-637 Kraków, Polska Copyright © Conrad Electronic 2012, Kopiowanie, rozpowszechnianie, zmiany bez zgody zabronione. www.conrad.
www.conrad.pl Płytka odbiornika z TDA7088 FM IC jest sercem Twojego radia FM. Oprócz układu scalonego na płytce znajduje się wiele maleńkich kondensatorów, dioda o zmiennej pojemności (varcap) i dwie drukowane cewki. W pierwszym eksperymencie używane są tylko cztery szpilki. Stabilizowane napięcie robocze 3 V dostarczane jest przez GND (-) i BAT (+). Uwaga: Płyta radiowa nie może być podłączona do 9 V, ale wymaga napięcia roboczego 3 V. Z tego powodu stosowany jest regulator napięcia typu 7530.
www.conrad.pl Chociaż jest jeszcze wiele do zrobienia, aby ukończyć radio, możesz już mieć szczęście i być w stanie odbierać stację radiową. Ponieważ kontakty strojenia nie są jeszcze podłączone, otrzymasz losową częstotliwość. Jednak przez chwilowe dotknięcie styków +, S, R i - na płytce odbiornika można przełączyć się na inną stację. Strona 21 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul.
www.conrad.pl Krok 5: Strojenie Wymagane składniki: Przewód przyłączeniowy Radio IC ma wejście skanowania (S), aby rozpocząć skanowanie stacji. Odpowiedni przycisk jest umieszczony między dodatnim napięciem roboczym a wejściem S. Aby zbudować przycisk, użyj przewodów, które połączą terminal BAT z wejściem S, gdy się zetkną. Zagnij przewody tak, aby stykały się po lekkim naciśnięciu. Chwilowe dotknięcie przycisku powoduje, że radio szuka stacji o następnej wyższej częstotliwości.
www.conrad.pl Płytka odbiornika zawiera również diodę o zmiennej pojemności (varcap), której pojemność zmienia się w zależności od przyłożonego napięcia stałego. Im mniejsza pojemność, tym wyższa częstotliwość. Pin R płyty radiowej jest podłączony do diody varcap. Przycisk resetujący przez jego połączenie z pinem BAT powoduje odcięcie napięcia na diodzie. W ten sposób ustawiana jest minimalna częstotliwość nieco niższa niż 87,5 MHz.
www.conrad.pl Strona 24 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul. Kniaźnina 12, 31-637 Kraków, Polska Copyright © Conrad Electronic 2012, Kopiowanie, rozpowszechnianie, zmiany bez zgody zabronione. www.conrad.
www.conrad.pl Krok 6: Montaż w obudowie Wymagane składniki: Potencjometr głośności, potencjometr strojenia, rezystor 220 kΩ (czerwony, czerwony, żółty), podkładki, nakrętki kołpakowe, przewód przyłączeniowy, oba pokrętła, obudowa radia Zestaw zawiera dwa potencjometry. Pierwsza z nich przeznaczona jest do regulacji głośności i dodatkowo posiada przełącznik do włączania i wyłączania radia. Drugi posłuży do strojenia. Zamontuj oba potencjometry wraz z podkładkami i nakrętkami kołpakowymi w obudowie radia.
www.conrad.pl Podłącz potencjometr głośności zamiast dotychczas stosowanego dzielnika napięcia złożonego z dwóch oporników. Zintegruj również przełącznik potencjometru z ujemnym złączem akumulatora, gdzie wcześniej był podłączony rezystor lub przewód. Drugi potencjometr posłuży do skanowania częstotliwości. Strona 26 z 32 Dystrybucja Conrad Electronic Sp. z o.o., ul. Kniaźnina 12, 31-637 Kraków, Polska Copyright © Conrad Electronic 2012, Kopiowanie, rozpowszechnianie, zmiany bez zgody zabronione. www.
www.conrad.pl Po dołączeniu potencjometrów można zamknąć obudowę i sterować radiem z zewnątrz. W porównaniu do metody strojenia za pomocą dwóch przycisków, pokrętła zapewniają dodatkową zaletę, że można wyszukiwać inną stację w obu kierunkach. Ponadto po włączeniu radia ponownie pojawi się poprzednio wybrana stacja. Napięcie strojenia ustawione lewym potencjometrem jest podawane przez rezystor 220 kΩ (czerwony, czerwony, żółty) do pinu resetującego, a tym samym do diody varcap.
www.conrad.pl Antena składa się z jak największej pętli z drutu i jest podłączona pomiędzy A i GND. Użyj przewodu o długości 1 m. Przeciągnij go przez wyznaczone otwory, aby pętla anteny pozostała na zewnątrz obudowy. Skręć przewód na obu końcach, aby antena pozostała stabilna i nie wyślizgnęła się z płytki stykowej. Na koniec przykręć pokrętła na osiach potencjometrów. Włóż baterię i przetestuj gotowe radio. Powinieneś być w stanie wyraźnie odbierać silniejsze stacje.
www.conrad.pl Rozwiązywanie problemów Podczas montażu radia można popełnić niełatwy do zauważenia błąd. Jeśli tak się stanie, nie poddawaj się, ale podejmij wyzwanie! Gdy radio nie działa, należy najpierw sprawdzić wszystkie połączenia. Porównaj swoją konfigurację ze schematami i zdjęciami przewodowymi. Upewnij się, że wszystkie przewody są mocno przymocowane. Najczęstsze problemy to: • Przewód jest podłączony w złym miejscu.
www.conrad.pl Sprawdź, czy wzmacniacz lub regulator napięcia się nagrzewa, ponieważ wskazywałoby to na nieprawidłowe połączenie. Poruszaj poszczególnymi przewodami, aby wyśledzić problemy z połączeniem. Odgłosy drapania, które pojawiają się, gdy lekko dotykasz przewodu lub elementu, są spowodowane niewłaściwymi kontaktami. Z drugiej strony, gdy głośnik nie emituje żadnych dźwięków, zwykłymi podejrzanymi są sam głośnik, wzmacniacz i regulacja głośności.
www.conrad.pl Gdy uzyskasz znacząco różny wynik w jednym z punktów pomiarowych, problem prawdopodobnie tkwi w odpowiednim obszarze. W większości przypadków jest to problem ze stykiem, niewłaściwy komponent lub nieprawidłowe połączenie. W rzadkich przypadkach jeden z elementów może być uszkodzony. W szczególności głośnik, układ scalony wzmacniacza i płytka FM mogą ulec uszkodzeniu przez przyłożenie nadmiernego napięcia. Uszkodzeniu mogą ulec również piny głośnika i potencjometrów.
www.conrad.pl Informacje dotyczące utylizacji a)Produkt Urządzenie elektroniczne są odpadami do recyclingu i nie wolno wyrzucać ich z odpadami gospodarstwa domowego. Pod koniec okresu eksploatacji, dokonaj utylizacji produktu zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawowymi. Wyjmij włożony akumulator i dokonaj jego utylizacji oddzielnie b) Akumulatory Ty jako użytkownik końcowy jesteś zobowiązany przez prawo (rozporządzenie dotyczące baterii i akumulatorów) aby zwrócić wszystkie zużyte akumulatory i baterie.
